هیچکس دوست ندارد هدف کلاهبرداری قرار بگیرد و پولهایی که با زحمت بسیار به دست آورده است را از دست بدهد. متأسفانه همه ما به ناچار در زندگی سرمان کلاه میرود، مثلاً وقتی که متوجه میشویم هزینهای که برای خرید یک کالا پرداخت کردهایم چند برابر قیمت واقعی آن بوده یا زمانی که بعد از سرمایهگذاری در یک پروژه یا ایدهی جدید متوجه میشویم که پروژه یک کلاهبرداری بوده است.
این موضوع به خصوص هنگامی صحیح است که ما پول خود را در یک دارایی پر ریسک مثل بازار سهام یا ارزهای دیجیتال سرمایهگذاری میکنیم و یکی از دلایلی که به این نوع سرمایهگذاریها، سرمایهگذاری پرریسک میگویند.
کلاهبرداریها در هر حوزه اغلب دارای نشانه مشخصی هستند و حوزه ارزهای دیجیتال هم از این قاعده مستثنی نیست.
ما برای توضیح بهتر این نشانهها از شرکت بد نام بیت کانکت (Bitconnect) و توکن BCC آنها به عنوان نمونه استفاده میکنیم تا متوجه شوید که چگونه میشد با استفاده از آنها قبل از آنکه دیر شود، تشخیص داد که این یک کلاهبرداری بوده است. اگر تاکنون هیچ چیزی درباره بیت کانکت نشنیدهاید اجازه بدهید با این جمله شروع کنیم:
تنها مشکلی که مؤسسین بیت کانکت به دنبال حل آن بودند این بود که چگونه میتوانند پول بیشتری برای خود خلق کنند و اینگونه بود که یک طرح هرمی جدید متولد شد.
سین یورا (Sean Youra) در مقاله خود که در وبسایت مدیوم منتشر شده است، از سرمایهگذاری در این نوع داراییها با عنوان «قمار» یاد میکند. در ادامه با کمک از مقاله او پنج نشانه او از گرفتار شدن در دام یک پروژه کلاهبرداری را توضیح میدهیم.
۱. نبود نیاز و کاربرد

اینکه پروژه مورد نظر شما دارای یک کاربرد عملی باشد یا یک نیاز برآورده نشده را برطرف کند، باید مهمترین عامل تصمیمگیری برای سرمایهگذاری در آن باشد.
پروژههای بسیار زیادی وجود دارند که در این زمینه کمبود دارند؛ زیرا آنها فرض را بر این میگذارند که وقتی چیز تازهای خلق کنید مردم آن را خواهند خرید. فرضی که البته کاملاً نادرست است. در بازار کریپتو تنها پروژههایی به طور جدی مورد بررسی قرار میگیرند که دارای یک کاربرد واقعی باشند یا یک نیاز برآورده نشده (صنعت یا بازار) را برطرف کنند، چراکه تنها این نوع پروژهها میتوانند در طولانی مدت عملکرد مناسبی داشته باشند.
به عنوان نمونه بیت کانکت از هیچکدام از این معیارها برخوردار نبود. پلتفرم اعطای وام آنها کاربران را وادار میکرد که بیت کوینهای خود را به ازای توکن های بیت کانکت (BCC) به گرو بگذارند و سود خود را، با نرخ یک درصد در روز یا چهل درصد در ماه، به صورت BCC برداشت کنند.
اگر کاربر قصد داشت درآمد خود را به حساب بانکیاش منتقل کند باید ابتدا آن را به بیت کوین و سپس به دلار تبدیل میکرد. در واقع تنها کاری که در این پلتفرم انجام میشد این بود که کاربران با انگیزه کسب سود و بسته به میزان واریز اولیه آنها، پول را از یک ارز به ارز دیگر تبدیل میکردند.
این پلتفرم هیچ حرکت انقلابی یا نوآورانهای نداشت و هیچ نیازی را برطرف نمیکرد. درست است که آنها موفق شدند با استفاده از توکن BCC و به کارگیری پلتفرم اعطای وام خود کاربردی برای توکن خود پیدا کنند اما این کاربرد اصلا واقعی نبود و در عمل کاربرد آنچنانی نداشت.
هر سرمایهگذار باید از خود این سؤال ساده را میپرسید که بیت کانکت چه مشکلی از مشکلات دنیا را حل میکند؟
تنها مشکلی که مؤسسین بیت کانکت به دنبال حل آن بودند این بود که چگونه میتوانند پول بیشتری برای خود خلق کنند و این گونه بود که یک طرح هرمی جدید متولد شد.
۲. سود نجومی و غیرمنطقی

اگر چیزی آنقدر عالی است که تحققش دور از ذهن به نظر برسد، به این خاطر است که واقعی نیست. این جمله معروف باید به سرمایهگذاران یادآوری کند که توقعات بیجای خود را از این گونه پروژهها پایین بیاورند و آنها را با یک دید منطقی تجزیه و تحلیل کنند.
شاید سود ۴۰ درصدی ماهانه بیت کانکت وسوسه کننده باشد ولی از خودتان سؤال کنید که پرداخت چنین سودی از سوی شرکتی که باید این سود را بهطور مداوم به سرمایهگذاران خود پرداخت کند، منطقی و پایدار خواهد بود یا نه؟
یک از راههایی که میتوانید توسط آن منطقی بودن یا نبودن پرداخت چنین سودی را تشخیص دهید، بررسی سود دیگر انواع داراییهاست. برای مثال سود یک سهام بخش تجاری که سود خود را بین سهامداران تقسیم میکند، چیزی حدود ۴ درصد است و این رقم در تمامی بخشهای دیگر اقتصاد هم تقریباً یکسان است. شما میتوانید برای مقایسه بالاترین نرخهای پرداختی بانکها برای حسابهای سپرده (در حدود ۲ درصد) و گواهیهای سپردهگذاری (۲ درصد) را هم بررسی کنید.
اگر میبینید که نرخ سود پیشنهادی از نرخ عرضهشده توسط تمام انواع داراییهای دیگر توسط تمامی نهادهای مالی بیشتر است، باید این سؤال را از خودتان بپرسید:
شرکت پول لازم برای پرداخت این نرخهای بالای سود را از کجا میآورد؟
در مورد بیت کانکت جواب این است: قرار بود که پرداخت های سرمایهگذاران از طریق رباتهای معاملهگر و نرمافزار نوسانگیر آن تولید شود اما به دلیل اینکه هیچ راهی برای خلق نرخ سود سرسامآورِ تبلیغشده از طرف آنها وجود نداشت، پول لازم برای پرداخت به سرمایهگذاران موجود باید از طریق پول قرض دادهشده از سوی سرمایهگذاران تازه وارد تأمین میشد. چیزی که با توجه به قول سود بیشتر به سرمایهگذارانی که مایل به قرض دادن پول بیشتری بودند، منطقی به نظر میرسد.
منبع : ارز دیجیتال