دامیننس بیت کوین چیست؟
دامیننس بیت کوین بهزبان ساده برابر است با ارزش بازار بیت کوین نسبت به کل ارزش بازار ارزهای دیجیتال. مثلاً اگر دامیننس بیت کوین ۴۰٪ باشد، به این معنی است که بیت کوین ۴۰ درصد از ارزش کل بازار ارزهای دیجیتال را به خود اختصاص داده است. از این شاخص در تحلیلها خیلی استفاده میشود.
پیش از هرچیزی، بیان این نکته ضروری است که «دامیننس» در لغت بهمعنای «سلطه» است و این تعریف درباره بیت کوین هم صدق میکند. بنابراین، منظور از دامیننس بیت کوین، سلطه بیت کوین بر بازار ارزهای دیجیتال و دیگر ارزهای این بازار است.
سادهترین راه برای تعیین دامیننس بیت کوین، محاسبه نسبت ارزش بازار بیت کوین به کل ارزش ارزهای دیجیتال است؛ از همین رو، وقتی بیت کوین تنها ارز دیجیتال موجود بود، سلطه آن هم ۱۰۰ درصد بود؛ اما با ایجاد ارزهای دیجیتال جدید از جمله فورکهای بیت کوین، این سلطۀ صد درصدی کمکم رو به کاهش گذاشت.
شاید ارزش بازار معیار ایدئالی برای محاسبه سلطه در معنای گسترده آن نباشد، اما موضوع بحث ما در اینجا، مفاهیمی مانند «قیمت» و «بازار» هستند که نمایش آنها در قالب کمّی بسیار آسان است؛ بهعبارت دیگر، سلطه یک ارز میتواند به عوامل مختلفی وابسته باشد ولی نمایش آنها بهصورت کمی دشوار است.
به همین خاطر است که وقتی به وبسایتهایی مانند کوین مارکت کپ (Coinmakertcap) یا کوین گکو (Coingecko) که قیمت لحظهای ارزهای دیجیتال مختلف را نشان میدهند مراجعه میکنید، مقادیر متغیری از سلطه و نمودارها را برای هر ارز میبینید.
چرا دامیننس بیت کوین مهم است؟
اجازه بدهید به تمثیل منظومه شمسی برای اکوسیستم ارزهای دیجیتال بازگردیم. همان طور که خورشید از طریق گرانش، تأثیر مهمی بر سیارههای در حال گردش پیرامون آن میگذارد، بیت کوین هم از طریق فاکتور «قیمت»، روی پروژههای موجود در جهان ارزهای دیجیتال اثرگذار است.
قیمت یکی از مؤلفههای سلطه است و به همین دلیل، قیمت بیت کوین ارتباط مستقیم و قدرتمندی با قیمت ارزهای دیجیتال دیگر دارد. با این حال، این به معنای آن نیست که همه ارزها از چنین تأثیر قدرتمندی برخوردارند و تغییر قیمت هر ارزی، بر سایر ارزها اثرگذار است. حقیقت این است که میزان اثرگذاری، متناسب با میزان سلطه است.

برای مشاهده سایز اصلی، روی عکس کلیک کنید.
اگر به نمودار بالا نگاه کنید، میتوانید نوسان دامیننس بیت کوین را مشاهده کنید که از ۱۰۰ درصد در سال ۲۰۱۳، به نقطهای در چهار سال بعد از آن رسیده است که اتریوم فقط ۶ درصد با تسخیر جایگاه آن و تبدیلشدن به خورشید جدید اکوسیستم فاصله داشته است.
جالب است بدانید که تغییر سلطه نیز مانند دیگر مفاهیم دنیای ارزهای دیجیتال، اصطلاح خاص خود را دارد. فلیپِنینگ (Flippenning) یکی از همین اصطلاحات است؛ به تغییر سلطه یک ارز دیجیتال، جابهجایی یا فلیپِنینگ میگویند. جابهجایی زمانی اتفاق میافتد که ارزش بازار یک ارز دیجیتال از ارز دیگری سبقت بگیرد. جابهجایی سلطه مهم است؛ چون نشاندهنده ماهیت رقابتی بازار ارزهای دیجیتال است.
در این رقابت، هر ارز دیجیتال تلاش دارد تا تأثیر گستردهتری اعمال کند. درباره بیت کوین و اتریوم، این رقابت در روش اجماع متفاوت آنها جلوه یافته است. بیت کوین از الگوریتم اجماع اثبات کار (Proof of Work) استفاده میکند و اتریوم در حال حرکت به سمت اعمال کامل الگوریتم اثبات سهام (Proof of Stake) است.

برای مشاهده سایز اصلی، روی عکس کلیک کنید.
ماکسیمالیستهای بیت کوین بر این باور هستند که در این منظومه، فقط یک سیاره میتواند دوام بیاورد و بقیه ارزهای دیجیتال در نهایت توسط بیت کوین از بین خواهند رفت. البته این باور فقط مختص بیت کوین نیست و در بین ماکسیمالیستهای اتریوم یا هر ارز دیجیتال دیگری که در این بازار گسترده وجود دارد هم به چشم میخورد.
به این ترتیب، دامیننس بیت کوین بازتابدهنده نفوذ متغیر آن در اکوسیستم ارزهای دیجیتال، میزان نفوذ و محبوبیت اثبات کار و رابطه آن با تمرکززدایی است که عنصر هستهای تفکر ماکسیمالیستی در این حوزه است.
از آنجا که اثبات کار نیازمند مصرف مداوم انرژی است و تأثیرات منفی روی محیطزیست دارد، این مسئله بهشدت سیاسی است. از این رو، دامیننس بیت کوین معیاری برای سنجش پذیرش این نیاز اساسی نیز هست.
یک شاخص رقیب دیگر نیز برای سلطه وجود دارد که «شاخص سلطه واقعی بیت کوین» (Real Bitcoin Dominance Index) نامیده میشود. این شاخص فقط ارزهای دیجیتالی را که از روش اجماع اثبات کار استفاده میکنند با هم مقایسه میکند. این شاخص در حال حاضر اتریوم را نیز در بر میگیرد؛ چراکه این ارز دیجیتال فعلاً از اثبات کار استفاده میکند و در حال انتقال به اثبات سهام است. انتظار میرود که انجام موفقیتآمیز این انتقال، تأثیر چشمگیری بر سلطه بیت کوین داشته باشد.
منبع : ارز دیجیتال


